Спектакл ичра “спектакл”

Gulruxsor Amirovna Xudayberdiyeva
4
O’rtacha: 4 (19 ovozlar)

Кечагина – 15 февраль куни Навоий бобомизнинг 575 йиллигига бағишлаб Муқимий номидаги ўзбек давлат мусиқий театрида “Лайли ва Мажнун” спектакли намойиш этилди. Мазкур спектаклнинг саҳна безакларидан тортиб, актёр ва актрисаларнинг либосларигача, пардозларигача диққат тортарли, мос ва хос тарзда танланган. Уларнинг ижро маҳоратлари ҳам аъло даражада. Таъсир кучидан ҳатто баъзи саҳналарда кўзимга ёш қалқиди ҳам. Фон учун танланган куйлар, оркестрга гап бўлиши мумкин эмас. Ҳаммаси юз фоиз жонли бўлди. Ажойиб! Катта маданий ҳордиқ олдим.

Аммо қўшалоқ эмас, фақат битта спектакл кўраман, деб ўйлагандим… Хулласи калом:

Зал томошабинга лиқ тўлди. Саҳна ортидан “…ҳурматли томошабинлар, спектакл мобайнида жимлик сақлашингизни сўраймиз, илтимос, уяли алоқа воситаларини ўчириб қўйинг” тарзидаги овоз янграгач, чироқлар ўчирилди ва спектакл бошланди. Зум ўтмай ўнг тарафимдан шарақ-шуруқ овозлар кетма-кет эшитилди… Диққатим илк дақиқадаёқ бўлинганидан жаҳлланиб ўгирилсам, учта томошабин конфет очиб оғзига соляпти. Конфетлар печениега уланяпти. Ҳайрат аралаш жаҳлда диққатимни жамлаб, яна спектаклга юзландим.

Энг ажойиботи икки ёнимдаги ва орқа томонимдаги ўриндиқларни банд айлаган хотинлар “труппа”сининг ўзаро маиший, ноўрин суҳбатлари бўлиб, спектакл бошланганидан то тугагунича тенгма-тенг давом этиб, рақобатни сўнгги дақиқага қадар “ушлаб туришди”. Ошдан чиққан тош тишга қадалиб иштаҳани бўғганидек, мазкур жамоа ҳам асабга шундай қадалишдики…

Лайли ва Мажнун муҳаббат-ла сармаст, осмонларда учиб юрганини англатиш учун детал сифатида арчимчоқ танланган экан (фикри ожизимча): саҳна тепасидан иккита арғимчоқ туширилди ва ишқий суҳбат мобайнида ошиқлар арғимчоқларга чиқишди, арғимчоқлар тепага кўтарилди. “Ийе, ийе, осмонга учиб кетишяптию, хааайр!!!”, деб юборди биров қулоғимнинг тагидан. Урушишга шайланиб, шаҳд билан орқамга қарадим. Ёшлари камида 60 да бўлган бир қатор онахонлар ўтиришганини кўриб нафасим ичимга тушиииб, ҳайрат домига чўкиииб кетдим.

Айниқса, залда 10-15 марта уяли алоқа воситаларидан жаранглаган турли мусиқалар спектаклга алоҳида “кўрк” бағишлаб турганини айтиш жоиздир. Ора-сирада СМСларнинг “пупупу пууп пууу”си ҳам янграб турди. Айрим шармандийлар, йўғе томошабинлар онасининг уйида ўтиргандек телефонда шундай баланд гаплашдики, саҳнада девона бўлиб бақириб куйлаётган Қайс қолиб, нигоҳлар магнитга ёпишган темирдек уларга югурарди.

Чап тарафимдаги ёши катта опа кимгадир телефон қила бошлади. Майли, жуда зарур бўлса керак-да, деб ўйладим ичимда. У эса:
– Алоо, яхши етиб олдингларми… йўўқ шунчаки бир телефон қилай, дегандимдаа…

Саҳнада икки қабила ўртасида жанг кетяпти… Орқа ўриндиқда сочида қораси қолмаган ёши улуғ бир онахон эса “***гина қизини берганида, бунақа жанг бўлмас эди”, деяпти.

Лайли заҳар ичиб ўляпти, “труппачи” хотинлардан қаттиқ эснаган овозда “Ўлсанг, тезроқ ўлеее, жааа чўзилиб кетди”, “Тезроқ тугаса эди”, “Ҳозир униси ҳам бир соат деганда ўлади”, деган ранго-ранг овозлар келяпти.

Қайс Лайлининг ўлиги устида девона бўлиб, дод соляпти, орқа “саҳна”дан “Ё, товбаа, бу нима қиляпти” деган кулги овозлари янграяпти…

Орқа “саҳна”нинг “қаҳрамонлари”ни ҳеч ким бўйнига бўйинтуруқ солиб, мажбурлаб театрга судраб келишмагандир?

Қани, театрнинг ҳурмати?

Қани, жон куйдириб, ўз ролини маҳорат билан ижро этаётган актёр-актрисаларнинг ҳурмати?

Улар ким учун бунчалик куйиб-пишиб ўйнаяпти ўзи? Биз – томошабинлар учун эмасми?!

Нега ҳеч бўлмаганда ўзимизни ҳурмат қилмаймиз?

Театрда ўтириш, спектакл томоша қилиш маданиятини қачон ўрганамиз, ахир? Наҳотки, шу содда иш шунчалик мураккаб бўлса? Бу борада махсус курсни тамомлаш шартмасдир?!

Нега ўзгаларга ибрат бўлишимиз керак бўлган ёшимизда беўхшов қилиқлар қиламиз? Хунук гапларни гапириб эшитган қулоқларни қоматга келтирамиз?

Наҳотки, савиямиз шунчалик бўлса?

Кулайми ё куяймиии???

P.S. Jamiyatimizdagi kichik muammolardan biri – madaniy hordiq olish maskanlarida o’zini tutish madaniyati haqida yozishimga shu xunuk holatlar turtki bo’ldiki, katta yoshli fuqarolarimizning ommaviy joylarda o’zini tutishi, og’izlaridan chiqayotgan xunuk gaplar astoyidil meni ta’sirlantirib yubordi, hayratda qoldirdi, shu xususida yozishga majbur qildi. Yoshlarga bosh bo’lgan, nasixatgo’y, farishta yuzli BA’ZI keksalarimizning ahvoli shunday bo’lsa, ular tarbiyasida ulg’ayotgan yoshlardan nima kutadi jamiyatimiz?! 

Bu kabi muammolarning yechimi har birimizda! O’zimizda!

Гулрухсор АМИР

Izohlar

Fozilbek's picture
5

Rostdan ham bu juda ayanchli. Faqat men tushganimda bo'ladi bunaqa voqealar desam, bu odatiy xol ekan-da! Zalni nazorat qiladiganlar ham e'tiborsiz bo'lib qolishgan oxirgi vatlarda

Tulkin's picture
5

Bloger aslida nimalarni yozish kerak? Albatta, o‘zi ko‘rgan va bilganlarini. Blogpostbop blogpost.

Bahodir Mahmudov's picture
5

Teatrni ko'rganday bo'ldim ))

Azizbek.'s picture
5

Blogpostda haqiqatdan ham jamiyatimizdagi illatlardan biri yoritilgan

Babakhanov Ulug'bek's picture
4

Judayam dolzarb muammo .. Yaxshi yoritgansiz...Ajoyib...

ignotus's picture
1

Yahshi mavzu. Lekin bu mavzuni yoritishga menimcha ozgina bor. Undan oldin qilinishi kerak bo'lgan ishlar juda ko'p. Ayniqsa viloyatlarda. Yozish uslubingizga qoyil qolmay iloj yo'q. Baribir professional jurnalistsiz, hech bo'lmasa "beshta kam". Undan tashqari O'zbek halqining zabardast bir shoiriga qarindoshchiligingiz bor. Bu ham siz uchun katta "+".

Gulruxsor's picture
0

Bunaqa maqtovlardan so'ng kamida 10 ball qo'yvordizov, deb o'ylabman haha :D Mayli, boriga baraka! E'tibor uchun hammaga tashakkurlarim, azizlar!))

Farxod's picture
5

Ha juda yaxshi mavzuni o'rtaga tashlabsiz.. afsuslar bo'lsinkim madaniyat borasida qo'shtirnoq ichidagi xalqimiz ortda qolmoqda. Lekin teatrga tushish istagini uyg'otib yubordiz )

Ulug''s picture
0

Yaxshi yozilgan. Ijodingizga omad!

Odil1996's picture
5

Хакикатдан хам бор муаммони кутарибсиз. Шунака тартиббузарларни аввал огохлантириш, яна давом этса, залдан чикариб юбориш керак. Хамма гап назоратчиларда. Улар вазифасини бажарса, бу каби муаммолар камаярмиди...

xudoyorova mastura's picture
0

Mavzuga ham, uslubga ham gap bo'lishi mumkinmas, darhaqiqat jurnalist sizdaka jamiyatning illatlarini ko'ra bilmog'i lozim, sarlavhaning o'zidayoq maqolaning mazmun-mohiyati umumlashgan.

Sumurfetta's picture
5

Mavzu yaxshi yoritilgan, faqat 1-2 ta imloviy xato o'tib ketibdi. Umuman, yaxshi uslubda yozibsiz. Omad tilayman.

Isroil Tillaboyev's picture
5

Bu haqda maktabdanoq ishlashimiz kerak. ishlar olib borilyapti ham... kerakli mavzu.

xudoyorova mastura's picture
5

Mavzuga ham uslubga ham gap bo'lishi mumkinmas, darhaqiqat jurnalist sizdaka jamiyatning illatlarini ko'ra bilmog'i lozim. Sarlavhaning o'zidayoq maqolaning mazmun -mohiyati umumlashgan. Bu esa sizning asosiy yutuqlarizdan biridir.

Matyakubov Ergash's picture
5

Ajoyib blog dolzarb muammolarning biri yoritilgan. Hzoirgi kunda insonlarning jamoat joylarida o'zini tutishi juda achinarli holatda. Insonlarni majburan teatrga olib borib u yerda bunaqa voqealarning ro'y berishini kuzatishdan ko'ra majburiyat yuzasidan bunqa ishlarni qilmaslik zarur. Gulruxsor ajoyib maqola. Omad sizga tanlovda.

Bilmasvoy's picture
0

-1

beatus homo's picture
0

Arzimas post.

Shuhrat Yunusov's picture
4

Jurnalist sifatida fikr bildirganingiz yaxshi. Bu - xalqning madaniyati, saviyasi. Ulardan ko'proqg'ini kutish noo'rin. Galstuk taqib, ma'daniy hordiq chiqarishgagina kelmasa kerak hammasi. Teatrga borish haqida ko'p yozishgan. Misol uchun, Zoshenkoning hikoyalarini o'qisangiz, ko'rasiz "haqiqiy" teatr madaniyatini. Garchi, boshqa davr va xalq haqida yozilgan bo'lsada, olomonning farqi kam, xuddi siz tasvirlagandek.

Daler boy's picture
1

Qoyilmasman sizga. Maktabda va uyda tarbiya berish kerak yoshlarga, boshqalarni va o'zini hurmat qilish kerakligini o'rgatish kerak bizning bolalarga.

Сопрано's picture
0

4

aftondil's picture
0

Xo'p Guli, muammoning yechimi qayerda?! qachon bizni xalqimizga muxlislik madaniyati va tomoshabinlik odobi shakllanadi? manimcha eng kata aybdor o'shalarga tomosha biletini majburlab sottirgan rahbarlarga.. Xuddi ma'naviy-ma;rifiy qolaversa diniy yo'nalishdagi gazeta jurnallarni nojoiz joyga tashlab yuborayotgan majburiy obunachilarga o'xshadi..

Odinaxon's picture
5

MEnga ham san'at asarlariga beparvo va birovlarga xalaqit beradiganlar yoqmaydi